TRANG CHỦ
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, kinh tế tư nhân đã và đang vươn lên trở thành “đầu tàu” mới của ngành thép, mở ra một chương phát triển năng động và đầy triển vọng.
1. Doanh nghiệp tư nhân: “Đầu tàu” thay đổi diện mạo ngành thép
Trong hơn hai thập kỷ qua, sự trỗi dậy mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân đã tạo ra bước ngoặt lớn cho ngành thép Việt Nam. Trước năm 2000, sản lượng thép thô cả nước chỉ đạt khoảng 100.000 tấn/năm, quy trình sản xuất còn thô sơ, manh mún. Tuy nhiên, sự tham gia mạnh mẽ của các doanh nghiệp như Hòa Phát, Hoa Sen, Việt Đức… đã mang lại diện mạo hoàn toàn mới: đầu tư công nghệ tiên tiến, nhà máy quy mô lớn, sản phẩm thép chất lượng cao và đa dạng chủng loại.
“Sau khi đổi mới và mở cửa, việc sản xuất thép và các sản phẩm từ thép đã có sự thay đổi rất đáng kể nhờ sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp tư nhân như Hòa Phát, Hoa Sen, Việt Đức… Với tiềm lực vốn có, các doanh nghiệp này đã tập trung đầu tư vào công nghệ sản xuất tiên tiến, hoàn thiện dây chuyền sản xuất thép với các nhà máy công suất lớn. Từ đó, cho ra các sản phẩm chất lượng cao và đa dạng chủng loại”– Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) nhấn mạnh.
Đến nay, các đại diện tiêu biểu của tư nhân như Hòa Phát, Formosa, VAS Nghi Sơn đã sản xuất hơn 17 triệu tấn thép thô năm 2024 – gấp 5 lần sản lượng của Tổng công ty Thép Việt Nam. Bên cạnh việc gia tăng sản lượng, doanh nghiệp tư nhân còn tập trung vào các sản phẩm giá trị gia tăng như thép cán nóng, tôn mạ, thép chất lượng cao, góp phần nâng tầm vị thế thép Việt trên thị trường thế giới.
Đặc biệt, Hòa Phát đang hướng tới sản xuất đường ray thép nội địa, dự kiến cho ra sản phẩm đầu tiên vào năm 2027. Các tập đoàn như Hoa Sen, Tôn Đông Á cũng khẳng định tên tuổi tại những thị trường khó tính như EU, Mỹ và ASEAN.
Nhờ khả năng thích ứng nhanh, đón đầu công nghệ, khu vực tư nhân đã trở thành “đầu tàu” thực sự, dẫn dắt sự chuyển mình của ngành thép trong hành trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
2. Chính sách đồng bộ – Lá chắn vững chắc cho sự phát triển bền vững
Dù đạt được nhiều thành tựu ấn tượng, ngành thép Việt Nam vẫn đang đối mặt với không ít thách thức: nguy cơ dư cung nội địa, biến động giá nguyên vật liệu đầu vào (như quặng sắt, than luyện cốc…), sự cạnh tranh gay gắt từ thép nhập khẩu giá rẻ, các rào cản thương mại từ các thị trường xuất khẩu, và yêu cầu cấp bách về chuyển đổi xanh, hướng tới phát thải ròng bằng 0. Để duy trì đà tăng trưởng bền vững, vai trò hỗ trợ của chính sách nhà nước là cực kỳ quan trọng.
Trước hết, các chính sách phòng vệ thương mại như áp thuế chống bán phá giá đối với thép mạ từ Trung Quốc và Hàn Quốc đã giúp bảo vệ đáng kể sản xuất nội địa, củng cố vị thế doanh nghiệp Việt Nam trên sân nhà. Cùng với đó, việc xây dựng hàng rào kỹ thuật, nâng cao tiêu chuẩn sản phẩm thép sẽ là chìa khóa để ngành thép Việt phát triển theo hướng chất lượng cao, thân thiện môi trường.
Song song, Nhà nước cần tiếp tục hỗ trợ khu vực tư nhân đổi mới công nghệ, hiện đại hóa sản xuất, tự động hóa và chuyển đổi số – những yếu tố then chốt giúp nâng cao năng suất lao động, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Các mục tiêu này cũng gắn liền với lộ trình thực hiện Chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định doanh nghiệp tư nhân là trung tâm đổi mới sáng tạo, là lực lượng quan trọng trong việc phát triển các ngành công nghiệp nền tảng như thép, mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp nội địa tăng tốc bứt phá.
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường mới, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tháo gỡ nút thắt về hạ tầng logistics cũng cần được ưu tiên nhằm giảm chi phí và gia tăng sức cạnh tranh cho ngành thép Việt.
Sự năng động, bản lĩnh và đổi mới không ngừng của khu vực kinh tế tư nhân đã và đang là lực đẩy quan trọng đưa ngành thép Việt Nam bước vào kỷ nguyên tăng trưởng mạnh mẽ. Khi đồng hành cùng chính sách hỗ trợ đồng bộ, cộng đồng doanh nghiệp thép Việt sẽ không chỉ chiếm lĩnh thị trường nội địa mà còn khẳng định vị thế trên bản đồ công nghiệp toàn cầu, góp phần xây dựng một Việt Nam thịnh vượng và bền vững trong tương lai.
(Tổng hợp từ Báo Công thương, VSA)