TRANG CHỦ
Đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam không chỉ tạo đòn bẩy cho công nghiệp đường sắt mà còn mở ra cơ hội lớn cho ngành thép, đặc biệt là lĩnh vực kết cấu thép. Với nhu cầu sử dụng hàng triệu tấn thép cho các hạng mục cầu, hầm, đường ray và các công trình liên quan, dự án này hứa hẹn thúc đẩy sự phát triển của ngành thép trong nước, khẳng định vai trò quan trọng của kết cấu thép trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng hiện đại và bền vững.
Siêu dự án tỷ đô và tác động kinh tế to lớn
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là một trong những công trình trọng điểm quốc gia, dự kiến sẽ tạo ra cú hích lớn cho nền kinh tế Việt Nam. Theo đề xuất của Bộ Giao thông Vận tải, dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67,34 tỷ USD), tuyến đường đôi, khổ 1.435 mm. Bộ cũng tính toán việc đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc Nam tạo ra thị trường xây dựng giá trị khoảng 33,5 tỷ USD. Nếu tính cả hệ thống đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị sẽ tạo ra thị trường xây dựng 75,6 tỷ USD, trong đó sản xuất phương tiện, thiết bị 34,1 tỷ USD (đầu máy, toa xe 9,8 tỷ USD; hệ thống thông tin tín hiệu và thiết bị khác 24,3 tỷ USD).
Việc triển khai dự án không chỉ thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông mà còn mang lại cơ hội lớn cho các ngành công nghiệp, đặc biệt là ngành thép – trụ cột cung cấp vật liệu cho nhiều hạng mục quan trọng như cầu, hầm, đường ray, và hệ thống hạ tầng phụ trợ.
Ngành thép sẵn sàng đáp ứng nhu cầu
Ngành thép Việt Nam với sự phát triển vượt bậc trong thập kỷ qua, đang ở vị trí sẵn sàng để đáp ứng các yêu cầu của dự án. Các doanh nghiệp lớn như Hòa Phát, Formosa Hà Tĩnh, và Tôn Đông Á đã đầu tư vào các dây chuyền sản xuất hiện đại, công nghệ lò cao-lò thổi khép kín và tự động hóa cao.
Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Hòa Phát, ông Trần Đình Long, khẳng định tập đoàn hoàn toàn có khả năng cung cấp đủ 6 triệu tấn thép các loại cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, bao gồm thép đường ray cao tốc và thép dự ứng lực cường độ cao. Ông Long cam kết Hòa Phát sẽ đáp ứng mọi yêu cầu của dự án với khối lượng thép đủ để đáp ứng nhu cầu, chất lượng đạt chuẩn quốc tế phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra. Đồng thời, tiến độ giao hàng sẽ được đảm bảo đúng thời gian, phù hợp với tiến độ của công trình và giá cả cạnh tranh hơn so với thép nhập khẩu, tạo lợi thế lớn cho dự án.
Cơ hội phát triển công nghiệp liên quan
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam không chỉ mang lại cơ hội phát triển mạnh mẽ cho ngành thép mà còn mở ra triển vọng lớn cho nhiều lĩnh vực công nghiệp khác. Ngành xây dựng sẽ được thúc đẩy đáng kể nhờ nhu cầu cung cấp bê tông, cốt thép và các cấu kiện kỹ thuật như cầu, cống, đường hầm quy mô lớn. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp xây dựng trong nước khẳng định năng lực và mở rộng thị trường.
Ngành công nghiệp chế tạo cũng hứa hẹn bùng nổ với việc sản xuất các thiết bị kỹ thuật cao phục vụ cho dự án, bao gồm đầu máy, toa xe, và hệ thống điện – tín hiệu hiện đại. Những yêu cầu khắt khe về kỹ thuật và công nghệ của dự án sẽ tạo động lực để các doanh nghiệp chế tạo trong nước nâng cấp năng lực sản xuất, tiếp cận công nghệ tiên tiến và gia tăng giá trị nội địa hóa.
Bên cạnh đó, các ngành công nghiệp hỗ trợ cũng được hưởng lợi khi dự án đòi hỏi một lượng lớn phụ kiện và linh kiện tàu như đệm, mút, ghế ngồi, cùng các thành phần khác. Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp công nghệ nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, thúc đẩy năng lực tự chủ và nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế. Dự án không chỉ là cú hích cho hạ tầng giao thông mà còn là động lực lan tỏa để nâng tầm toàn diện công nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Tăng trưởng bền vững và chiến lược dài hạn
Theo Bộ Công Thương, dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam không chỉ là cú hích mạnh mẽ cho nhu cầu tiêu thụ thép trong ngắn hạn mà còn góp phần tạo lập một thị trường ổn định và bền vững cho ngành thép và các ngành công nghiệp hỗ trợ. Với tổng chiều dài hơn 1.000 km, dự án đảm bảo duy trì nhu cầu lớn về thép trong nhiều năm, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng ổn định.
Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI), TS. Nguyễn Chỉ Sáng cũng cho rằng, Việt Nam nhất thiết phải làm chủ việc xây dựng, phát triển hệ thống đường sắt. Việc làm chủ ở đây không nên cứng nhắc là phải làm chủ 100% mà có tỷ lệ nội địa hóa và việc nhận chuyển giao công nghệ thích hợp. Việc này không chỉ đem lại sự tự chủ trong xây dựng các dự án mà còn làm giảm đáng kể giá thành trong giai đoạn thi công xây dựng, duy tu bảo dưỡng và phát triển công nghiệp nước nhà.
Ông Sáng chỉ ra, Việt Nam có khả năng làm chủ các hạng mục trong việc phát triển hệ thống đường sắt như tư vấn thiết kế có thể đảm nhận 50% trong 3 dự án đầu và 80% trong các dự án tiếp theo; quản lý dự án: 70% trong 2 dự án đầu và 90% trong các dự án tiếp theo; các hạng mục xây dựng công trình 80% trong dự án đầu và 95% trong các dự án tiếp theo; về hệ thống thiết bị 40% cho hai dự án đầu và 50-60% cho các dự án tiếp theo; về khai thác vận hành và duy tu bảo dưỡng 100% với sự chuyển giao công nghệ của nhà cung cấp theo hợp đồng cung cấp thiết bị, công nghệ…
Bện cạnh đó, Cục Công nghiệp đánh giá, dự án này không chỉ là bước đột phá trong hiện đại hóa hệ thống giao thông mà còn mở ra cơ hội phát triển toàn diện cho ngành cơ khí và chế tạo trong nước. Việc chuyển giao công nghệ, nghiên cứu phát triển và các chính sách ưu đãi đi kèm sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực sản xuất, tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế và hướng đến mục tiêu tự chủ sản xuất trong ngành công nghiệp đường sắt.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là bước tiến quan trọng về hạ tầng giao thông cũng như cơ hội để ngành thép và các ngành công nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế. Đây là thời điểm để các doanh nghiệp nội địa phát huy tiềm năng, tận dụng cơ hội để phát triển bền vững, góp phần xây dựng nền kinh tế hiện đại và tự chủ.
Trước những cơ hội mới từ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Hiệp hội Kết cấu Thép Miền Bắc đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và hỗ trợ các doanh nghiệp thành viên. Hiệp hội không chỉ giúp các đơn vị nắm bắt xu thế mà còn thúc đẩy nâng cao năng lực sản xuất, ứng dụng công nghệ hiện đại và đảm bảo chất lượng công trình, qua đó khẳng định vị thế ngành kết cấu thép trong các dự án trọng điểm quốc gia.
(Tổng hợp từ Báo Công thương, Tạp chí Tài chính)